* Adana’da Cumhuriyetin ilk yıllarında Tasarruf Bayramı kutlamaları yapılıyor. Vatandaşların kazançlarından bir kısmını biriktirerek ticaret ve sanayi yatırımlarına destek vermeleri isteniyordu.
* Adana’da Milli Mensucat başta olmak üzere yerli sermaye ile fabrikalar kuruldu.
* Adana’da halkın katılımı ile kurulan ve yılarca ekonomiye önemli kazançlar sağlayan fabrikalar ve sanayi kuruluşları son zamanlarda birer birer kapandı veya el değiştirdi.
* Küçüksaat, tarihi önemi ve özelliği ile yine kendi adını taşıyan ana cadde ortasında duruyor.
Adana şehir merkezindeki Çakmak Caddesine açılan yolun kavşak noktasına 1925 yılında kumbaraya benzer Küçüksaat yerleştirildi. Küçüksaat’ın oraya konması İŞ Bankası’nın destekleriyle olmuştu. Küçüksaat yerine konduğu tarihten günümüze kadar geçen zaman içinde Adana şehrinin görünüşü de değişti. Etrafında Osmanlı’dan kalman tarihi konaklar, binalar yıkıldı, yerine beton ve çok katlı binalar yapıldı.
Küçüksaat’ın yerine konduğu yıllarda (1920’lı yılların sonları) fotoğrafı çekildi. İnsanlar yürüyor. Küçüksaat fotoğrafında ana caddede hiçbir motorlu araç görüntüsü de yok. Fotoğrafa dikkatlice bakılırsa insanların başlarında kasket şapkalar var. Ve şalvarları da modaya uygun olarak dikilmiş bir halde.
Asıl cevap aranan soru ise Adana şehir merkezine neden kumbaraya benzer saat yerleştirilmişti!
Adana tarihini araştıranlar bilirler ki Osmanlı’nın son döneminde ekonomik kaynaklar batılı ülkelere geçmişti. Çünkü Osmanlı Devleti ağır bir borç yükü altına girmişti. Madenler, tütün, balık, önemli tarım gelirleri alacaklı durumdaki Avrupalı ülkelere gidiyordu. Cumhuriyet Türkiyesi her alanda ülkenin bağımsızlığını amaçlamıştı.
Adana şehir merkezinde kurulan Tekel, Milli Mensucat, Sümerbank, Çukobirlik gibi fabrikalar yerli sermaye ve işgücü ile kurulmuştu. 1920 ve 30’lu yıllarda okullarda “Tasarruf Bayramı” ve “Yerli malları Kullanma” haftaları ve etkinlikleri düzenleniyordu.
Bütün bu çalışmaların bir hedefi vardı: yabancılara muhtaç olmadan kendi kaynakları ile Türkiye’nin gelişip güçlenmesini kalkınmasını sağlamak. Adana şehir merkezindeki Küçüksaat da vatandaşların kazançlarından bir kısmını tasarruf ederek ülke kalkınmasına kaynak olarak aktarmalarını sağlamak içindi.
Okullarda Tasarruf Bayramı adı altında törenler yapılıyor. İnsanların yerli malları kullanmaları veya satın almaları teşvik ediliyordu. Hatta Adana’daki Atatürk Parkın’da yerli uçak yapımını desteklemek için uçağa benzer bir maket hazırlanmış yöneticiler ve halkın ileri gelenleri bu törene katılarak destekleyici konuşmalar yapmışlardı. Bütün bu çalışmalar elde bulunan az imkanlarla sermayeyi artırmak ve vatandaşın alın teri ile milli ekonomiyi canlandırmak, geliştirmek içindi.
Eğer bir gün Adana şehir merkezine düşerde orada vızır vızır giden arabaların arasında görülen kumbara görüntülü Küçüksaata bakarsanız Osmanlı’dan Cumhuriyete ülkemizin geçirdiği ekonomik gelişmeleri hatırlarsınız.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder